Cerrahi Öncesi
Fizyoterapistiniz sizi cerrahinizden beklentinin ne olduğu konusunda eğiterek ve cerrahi öncesi vücudunuzu iyi bir duruma getirmeye yönelik egzersizler vererek size yardımcı olabilir.
Cerrahiye hazırlıkta, fizyoterapistiniz size şunları öğretebilir:
- Alt uzuvlarınıza yönelik esneklik ve kuvvetlendirme egzersizleri
- Yürüyüş ve gezinmek için yürüteç ve koltuk değneklerinin nasıl kullanılacağı
- Cerrahi sonrası alınacak önlemler
Cerrahi sonrası, fizyoterapistiniz “yapmamanız” gerekenleri size anlatabilir:
- Yeni kalça ekleminizi 90 dereceden fazla bükmeyin.
- 90 dereceden fazla öne eğilmeyin. (Ör; Bir süreliğine çoraplarınızı ve ayakkabılarınızı giymek için eğilemeyeceksiniz.)
- Yeni kalça ekleminizin olduğu bacağınız ile diğer bacağınızı çaprazlamayın.
- Yeni kalça ekleminize sahip bacağınızı içe doğru döndürmeyin.
Fizyoterapistiniz, yükseltilmiş bir tuvalet oturağı, basamaklarda el kenarlıkları, yatak kenarlıkları ve banyo içinde küvet oturağı veya tutunma barları kullanımı gibi güvenliği artırmaya ve toparlanmanıza yardımcı olmaya yönelik ev içi değişiklikler önerebilir.
Bu değişiklikleri cerrahi geçirmeden önce yapmanız önerilir, böylelikle eviniz dönüşünüze hazır hale gelir.
Cerrahi Sonrası
Cerrahi sonrası ilk 1-2 gün, fizyoterapistiniz cerrahi sonrası tedavinize başlamak için yanınıza gelecektir. Fizyoterapistiniz yeniden yaralanmayı önlemeye ve tam işlevinizi yeniden kazanmanıza yardımcı olmaya yönelik alınacak cerrahi sonrası önlemlerin her birini gözden geçirecektir.
Akut-bakım toparlanmanız (cerrahi sonrası ilk 3-5 gün) süresince fizyoterapistiniz aşağıdaki eylemleri güvenli şekilde gerçekleştirebilmenize yardımcı olmak amacıyla sizinle çalışacaktır:
- Yatak içerisinde dönme ve oturma pozisyonuna gelme
- Yataktan kalkma ve bir sandalyeye geçme
- Kısa mesafeleri yardımcı bir cihaz (yürüteç veya koltuk değnekleri) ile yürüme
- Yatak içinde nazik eklem hareket açıklığı ve kuvvetlendirme egzersizlerini gerçekleştirme
Sub-akut toparlanmanız (4-6 hafta) süresince fizyoterapiniz devam edecektir. Bir erken dönem rehabilitasyon kuruluşunda toparlanmaya gereksinim duyabilirsiniz. Bazı hastalar evde bir yardımın varlığına ve güvende kalma kabiliyetlerine bağlı olarak hemşire-ev bakımı olmaksızın evlerine taburcu olurlar. Fizyoterapistiniz bu kararı vermenizde size yardımcı olacaktır.
Toparlanmanız boyunca ilerlerken, şu eylemleri çalışmaya devam edeceksiniz:
- Yürüme ve basamak inme/çıkma.
- Denge- cerrahi sonrası dengeniz bozulmuş olabilir; ki bu sizi düşme konusunda riske atar.
- Yatağa, sandalyeye ve arabaya geçiş
- Uyluğunuzun ve yeni kalça ekleminizin tam hareketi (Çorapları ve ayakkabıları giyme gibi)
- Güvenli ve bağımsız şekilde ayakta durma ve yürüme kabiliyetinizi geliştirecek özel kas kuvvetlendirme egzersizleri
Bu aktivitelerde bağımsız olduğunuzda evde tam işlevsel olmaya hazır olacaksınız. Ancak, hala daha bir dış-hasta kliniğinde fizyoterapiye devam etme gereksinimi duyabilirsiniz.
Dış-hasta fizyoterapi seansları, fonksiyonunuzu optimal seviyelere getirmek için eklem hareket açıklığı ile germe egzersizleri ve ağırlık taşıyan aktiviteler üzerinde çalışmaya devam edecektir. Fizyoterapinin bu seviyesi, işe veya spora dönüş gibi özel hedeflerinize yönelik aktiviteye özgü rehabilitasyona odaklanır. Fizyoterapistiniz bu aktivitelere benzer egzersizleri bir araya getirecektir. Bu, toparlanma ve aktivite seviyenize bağlı olarak kaldırma tekniklerini, alışveriş arabasını itme ve çekme, merdiven inme ve çıkma, çeviklik egzersizleri veya hafif jogging yürüyüşü içerebilir.
Harun GENÇOSMANOĞLU 